Mały plasterek szynki, cząstka sera żółtego lub kawałek ciastka to dodatkowe przekąski serwowane na co dzień psom i kotom. Choć z pozoru wydają się nieszkodliwe, w perspektywie czasu znacząco przyczyniają się do wzrostu ich wagi. Nic, więc dziwnego iż z badań światowych wynika, że problem nadwagi i otyłości dotyczy aż do 40 proc. zwierząt, z czego ok. 35 proc. ma nadwagę, a 7,6 proc. zaawansowaną otyłość. Problem nadwagi i otyłości zwierząt jest złożony, niemniej jednak istnieje wiele czynników ryzyka, za które odpowiedzialni są właściciele.

Zaburzenie bilansu energetycznego. Otyłość jest stanem definiowanym jako zwiększenie masy ciała o 20-30 proc. powyżej wartości optymalnej, zaś nadwaga to przekroczenie aktualnej masy o 15 proc. powyżej wagi prawidłowej. Taka definicja ma swoje zastosowanie zarówno wśród ludzi jak i w świecie zwierząt i podobnie jak u człowieka podstawową przyczyną nadwagi i otyłości zwierząt jest zaburzenie bilansu energetycznego organizmu, spowodowane nadmiarem dostarczanej energii w postaci pokarmu a niewystarczającym jej zużyciem na ruch, zabawę czy wysiłek fizyczny.

Czynniki ryzyka. Rasa psa lub kota jest jednym z czynników ryzyka rozwoju otyłości u zwierząt. Wśród psów dotyczy przede wszystkim labradorów, beagle, terierów, basetów, spanieli, jamników długowłosych i większości długowłosych psów ras olbrzymich. Z kolei u kotów problem predyspozycji rasowych dotyczy większości mieszańców ras domowych kotów krótkowłosych. Kolejnym elementem zwiększającym ryzyko wystąpienia otyłości jest wiek zwierzęcia. Z przeprowadzonych międzynarodowych badań wynika, że wśród psów najwięcej otyłych osobników obserwuje się pomiędzy 5 a 8 rokiem życia, a u kotów między 5 a 10 rokiem życia, kiedy to obniża się aktywność zwierzęcia, co znacząco wpływa na szybki przyrost masy ciała.
Istotny wpływ na szybsze przybieranie kilogramów mają również zabiegi chirurgiczne, mające na celu kontrolę urodzeń tj. kastracja lub sterylizacja. Tego typu zabiegi zwiększają ryzyko nadwagi i otyłości u zwierząt, ponieważ w wyniku zabiegu pozbawia się zwierze narządów wytwarzających hormony płciowe, które wpływają na metabolizm, ilość spożywanej karmy oraz jego aktywność ruchową.
Niebagatelny wpływ na rozwój otyłości u zwierzęcia, szczególnie w przypadku psów i kotów przebywających w dużych miastach, ma styl życia i nawyki jego właściciela. Aktywny opiekun psa bądź kota zazwyczaj przenosi własny tryb życia na towarzyszące mu zwierzę i ryzyko nadwagi u obu jest znikome. Niestety coraz częściej ludzie spędzają wolny czas mało aktywnie rekompensując to zwierzęciu kalorycznymi przekąskami lub wspólną drzemką na kanapie przed telewizorem.
Innym czynnikiem predysponującym do rozwoju nadwagi czy otyłości zwierząt są przebyte choroby. Występowanie u zwierzęcia chorób takich jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy oraz nadczynność kory nadnerczy czy też podawanie specyficznych leków zdecydowanie przyczynia się do rozwoju nadwagi psa lub kota.

Konsekwencje otyłości. Zwierzę z nadwagą lub zwierze otyłe koncentruje swoją aktywność wokół najważniejszej dla niego czynności, czyli jedzenia lub proszenia o nie właściciela. Otyły pies, czy kot jest mało aktywny, niechętnie się rusza i szybko męczy. Nietolerancja wysiłku, duszności, nadmierne obciążenie stawów i kręgosłupa to typowe problemy zwierzęcia z nadwagą. W konsekwencji mogą pojawić się również poważne problemy zdrowotne jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, kamice dolnych dróg moczowych czy nadczynność kory nadnerczy objawiającej się wielomoczem i nawracającymi ropnymi zapaleniami skóry, a także wiele innych schorzeń, które w sposób znaczący pogarszają komfort życia zwierzęcia, a niekiedy znacznie je skracają.

Ponad to otyłe zwierze ma również problemy w okresie reprodukcji, poczynając od problemów z zapłodnieniem, a kończąc na pojawieniu się ryzyka ciężkiego porodu. Bardzo często także lekarze weterynarii podkreślają, że każdy zabieg, wykonany na zwierzęciu z nadwagą niesie ze sobą większe ryzyko komplikacji (głównie podczas znieczulenia), niż w przypadku zwierzęcia o optymalnej masie ciała. Lekarze alarmują także, że nieleczona otyłość obniża średnią wieku życia zwierzęcia. Jak wynika z obserwacji specjalistów, zwierzęta otyłe żyją zazwyczaj o jedną trzecią krócej niż osobniki o optymalnej masie ciała.

Konieczna dieta. Zrzucenie dodatkowych kilogramów jest tak jak w przypadku ludzi trudne, wymagające żelaznej dyscypliny i indywidualnego podejścia do każdego przypadku. Dlatego też program odchudzania tj. dobór odpowiednio zbilansowanej diety, jak i dobór adekwatnych aktywności dla zwierzęcia, musi zostać przeprowadzony pod okiem specjalisty – lekarza weterynarii. Szczególnie powinni pamiętać o tym właściciele zwierząt po zabiegach kastracji. Należy mieć na uwadze, że po takim zabiegu, powinno się, dostosować karmę do aktualnego zapotrzebowania kalorycznego zwierzęcia i zwiększyć jego aktywność ruchową. Podobnie właściciele zwierząt z grup ryzyka (rasa, płeć, zabiegi, wiek itp.) powinni zasięgnąć porady weterynaryjnej w celu wczesnej profilaktyki nadwagi. Trzeba pamiętać, że terapia odchudzająca to długotrwałe przedsięwzięcie, ale przy odpowiedniej konsekwencji i wytrwałości w większości kończy się powodzeniem.

Ważna profilaktyka. Nawet jeśli pies czy kot dziś nie ma problemów z nadwagą, a dzięki swojemu temperamentowi i  energii z łatwością radzi sobie z dodatkowymi kaloriami, to należy pamiętać, że z różnych powodów w przyszłości problem może się pojawić. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i uświadomienie właścicieli. Trzeba pamiętać, aby nie popełniać prostych błędów żywieniowych jak w dodawanie do karmy tłustych ulepszaczy, karmienie resztkami z obiadu czy nieumiarkowanie w podawaniu kalorycznych przekąsek. Niezbędne jest, aby dbać o prawidłową masę ciała zwierzęcia, jego ogólną kondycję i  wysoką aktywność fizyczną.
I o ile ludzie mają szeroki wybór sposobu spędzania swojego wolnego czasu, o tyle ich zwierzęta są zdane wyłącznie na pomysły i chęci swoich właścicieli. To właśnie właściciele psów i kotów decydują o tym co i kiedy jedzą i jak aktywne są ich zwierzęta. Dlatego ważne jest, aby odpowiedzialnie myśleć nie tylko o własnym, zdrowym trybie życia, ale również włączyć w nie także czworonożnych domowników. Kluczowe jest, aby pamiętać, że jeżeli aktywny tryb życia nie jest naszym ulubionym sposobem spędzania wolnego czasu, nie wybierajmy psa lub kota, który potrzebuje dużo ruchu.

Materiał z II Ogólnopolskiego Tygodnia Walki z Otyłością Psów i Kotów.
Kampania edukacyjna ważą się losy psów i kotów.

Dodał: GreGoR